‘Ik laat me niet op mijn vrouw-zijn aanvallen’

Mascha de Jong werkt al ruim dertig jaar bij De Telegraaf, onder meer als algemeen en sportverslaggever. Wat ziet zij om zich heen gebeuren als het gaat om grensoverschrijdend gedrag, intimidatie en bedreiging van vrouwelijke journalisten?

‘Ik denk dat vrouwelijke journalisten minder vaak melding maken van ongepast gedrag, omdat ze als vrouw überhaupt al vaker zulk gedrag meemaken, buiten hun werk. Veel neem je gewoon voor kennisgeving aan. Ik moet ook zeggen dat veel mij niet meer raakt – dat heeft, denk ik, te maken met het feit dat ik al lang meeloop. Desondanks vind ik dat we bedreigende of onveilige situaties moeten blijven melden. Mijn mantra is: chef, hoofdredactie, PersVeilig, politie.

'Ik vind het belangrijk jongere collega's een steuntje in de rug te geven'

‘Ook vind ik het heel belangrijk om jongere collega’s een steuntje in de rug te geven. Ik luister naar ze en geef tips. Veel journalisten laten dingen gebeuren, vanuit hun passie voor het vak en het verhaal dat ze willen vertellen. Ik vind wel dat je duidelijk nee moet kunnen zeggen als iemand vervelend doet: “Ik ben aan het werk, ik heb andere prioriteiten, ik stop dit gesprek nu.”

'In mijn carrière heb ik ongemak leren omarmen'

‘Soms is het goed om bij face-to-faceconfrontaties juist voor zwijgen te kiezen. Om de boodschap die mensen jou geven te laten resoneren in stilte, terwijl je iemand recht blijft aankijken. Onveilige situaties zijn namelijk vaak vooral ongemakkelijk. Je voelt je niet serieus genomen, iemand is onaardig of denigrerend, maar het is niet per se gevaarlijk. In mijn carrière heb ik ongemak leren omarmen. Ik ga er heel goed op, want als ik het voel, voelt de ander het ook. Ik probeer een ongemakkelijke situatie niet op te lossen.

'Eén van hen trok zijn zwembroek naar beneden'

‘Als sportjournalist ging ik een keer mee naar een trainingskamp met het Nederlands hockeyelftal – dat was voor mij de eerste keer. Toen alle spelers gingen zwemmen, trok een van hen zijn zwembroek naar beneden terwijl ik erbij stond. Ik bleef hem gewoon aankijken. Dan weet ik: dit wordt nu ook ongemakkelijk voor jou. En dan ben ik ook wel weer zo dat ik na de eerstvolgende wedstrijd die gast eruit pik: “Jou wil ik even interviewen.”

'Het gaat sneller over jou persoonlijk, over je uiterlijk'

‘Natuurlijk worden vrouwelijke journalisten anders bejegend dan mannelijke journalisten. Het gaat sneller over jou persoonlijk, over je uiterlijk, over dat je maar terug moet naar het aanrecht. Ik vind dat we als vrouwen voorbij moeten gaan aan de manier waarop we worden uitgescholden, anders blijven we ontzettend aan de oppervlakte. De termen waarin ik denk zijn: niet-respectvol, denigrerend, onfatsoenlijk. Stel, iemand zegt dat ik maar weer de keuken in moet. Als ik daarop zou reageren dat het vrouwonvriendelijk is, láát ik mij dus ook op mijn vrouw-zijn aanvallen. Ik zou het daarom juist neutraal benoemen: “Wat een onfatsoenlijke opmerking.”

'Zo trek je het direct naar neutraal terrein'

‘Ook bij seksueel getinte opmerkingen, als een man bijvoorbeeld ineens vraagt of je een partner hebt. Ik zou zeggen: je hoeft alleen maar te zwijgen, en dan zeg je iets als: “Hé, zo had ik het interview niet in gedachten.” En dan weer een stilte. Zo trek je het direct naar neutraal terrein. Meestal wordt de ander dan nors of geïrriteerd. Maar het gebeurt niet meer. Het doel heiligt wat mij betreft de middelen. Dat zijn trucjes die ik jonge collega’s wil meegeven. Word je er geliefd door? Nee. Boeit dat? Niet voor de uitvoering van je vak.’

Foto: Thijs Rooimans
Tekst: Jolanda van de Beld