‘Misschien toch nog eens een mail rondsturen om het bewustzijn gaande te houden’

Bedreigingen, intimidatie en online woede zijn geen uitzonderingen meer voor journalisten, ook niet bij kranten die ver van misdaadverslaggeving staan. Nico de Fijter, hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad, is glashelder over elke vorm van bedreiging dan ook: niet relativeren maar serieus nemen en direct melden. In gesprek met PersVeilig vertelt hij over het veiligheidsprotocol bij de krant en hoe zijn redactie omgaat met incidenten.

Na ruim twintig jaar als journalist bij Trouw te hebben gewerkt, is Nico de Fijter sinds juni 2022 hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad. Zijn ervaring is dat journalisten de neiging hebben om te relativeren: ‘Het hoort er een beetje bij, denken we dan. Dat is precies wat we niet moeten doen. Vrij kort geleden heb ik dat nog nadrukkelijk gezegd tijdens een bijeenkomst op de redactie: nooit relativeren. Voel je je bedreigd, hoe klein ook, meld het altijd. Bij je direct leidinggevende en bij de hoofdredactie.’

Wat maken jullie journalisten aan incidenten mee?

‘Dat valt gelukkig mee. Wij zijn geen krant die schrijft over criminaliteit of het bedrijfsleven, dus ook met SLAPPs hebben wij niet zoveel te maken. Er worden wel eens mensen boos, als een interview is uitgewerkt op een manier die zij niet voor ogen hadden en die kunnen zich dan intimiderend opstellen. Bij een pro-Israël-manifestatie op de Dam onlangs liep het wel uit de hand en een collega die daar middenin stond kreeg rode verf over zich heen. En afgelopen voorjaar hebben we onderzoek gedaan samen met Investico en BOOS van BNNVARA naar Christelijke geldstromen vanuit Nederland naar Israël. Dat heeft enorm veel gedoe en woede opgeleverd, en een lange reeks aan heel vervelende telefoontjes, dreigende berichten.’

Is er een plan of protocol voor als een incident zich voordoet?

‘In ons personeelshandboek staat een veiligheidsprotocol voor journalisten in loondienst en freelance. Het protocol bestaat uit een aantal belangrijke uitgangspunten en vervolgens verwijzen we naar het Veiligheidsplan op de website van PersVeilig, als een soort naslagwerk. Het belangrijkste uitgangspunt in het protocol is: maak je iets vervelends mee, wat dat dan ook is, meld het bij je chef. En relativeer het niet. Dat gaat niet alleen over veiligheid, maar ook als je een heftig interview doet, zoals laatst een collega die schreef over een rechtszaak die over seksueel misbruik ging.’

Hoe probeer je die drempel zo laag mogelijk te houden om te melden?

‘Ik denk dat dit vrij goed gaat bij ons. Maar ik durf het ook niet met zekerheid te zeggen. Want ik zit nu ook alweer te denken: misschien toch nog eens een keer een mail rondsturen om hier weer eens op te wijzen. Volgens mij is het belangrijk het bewustzijn gaande houden. Bij de woede rondom de publicatie over de geldstromen van Nederland naar Israël hebben we als hoofdredactie en directie gezamenlijk met enige regelmaat mails gestuurd naar alle collega's. Om ze te informeren van hé dit speelt er, dit is hoe het gegaan is, dit is wat we nu doen, als je hinder ondervindt, meld het, trek aan de bel, laat het ons weten en we houden jullie op de hoogte. Omdat dit niet alleen de redactie raakte, maar het secretariaat en de klantenservice. Ik merkte dat het collega's heel erg goed deed als ze gewoon op de hoogte waren van wat er allemaal speelde.’

Tekst: PersVeilig
Foto: Gregor Servais