'Alles blijft vertrouwelijk, niemand zal weten dat jij contact hebt opgenomen met ons'

Het melden van agressie, intimidatie of bedreiging bij je werk- of opdrachtgever vereist een veilige werkomgeving. Is die er niet? Dan kan PersVeilig doorverwijzen naar Mores. Sinds 2018 biedt Mores ‘een vangnet’ voor werkenden en studenten in de culturele, creatieve en mediasector die te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag en niet naar de eigen vertrouwenspersoon kunnen of willen stappen.

Mette Raaphorst is sinds 2024 directeur van Mores. Wat kan Mores betekenen voor journalisten? En welk beeld heeft Raaphorst van de sociale en psychologische veiligheid in de mediasector? ‘Het rapport-Van Rijn was echt een eyeopener.’

Wanneer kan een journalist bij Mores terecht?

‘Als je te maken hebt gehad met grensoverschrijdend gedrag, zoals pesten, discriminatie, seksuele intimidatie of agressie en geweld, en niet weet bij wie je je verhaal kunt doen. Het kan zijn dat je zelf iets hebt meegemaakt of gezien bij een collega, of wanneer je zelf bent aangesproken op je gedrag. Ook als leidinggevende, hoofdredacteur of bestuurder kun je bij ons terecht met een casus waarvan je niet weet hoe je het beste kunt handelen. Voor al die zaken zijn onze vertrouwenspersonen.’

Wat gebeurt er als iemand zich meldt bij Mores?

‘Op onze site vind je de namen en gegevens van onze vertrouwenspersonen. Je kunt een van hen direct per mail benaderen of contact opnemen via het algemene WhatsApp-nummer. Binnen twee werkdagen neemt een vertrouwenspersoon contact op voor een telefonische afspraak of videocall. Tijdens die afspraak kun jij je verhaal doen.

‘Laat ik het belangrijkste misverstand direct wegnemen: de vertrouwenspersoon komt niet in actie. De vertrouwenspersoon kijkt met jou naar de mogelijkheden om tot een oplossing te komen. Zo kun je bijvoorbeeld in gesprek gaan met de persoon van wie je last hebt, een klacht indienen of aangifte doen bij strafbare feiten. De vertrouwenspersoon bespreekt de voor- en nadelen van iedere mogelijkheid. Na de inventarisatie maak jij zelf een keus. Misschien wil je uiteindelijk helemaal niets doen. Alles blijft vertrouwelijk, niemand zal weten dat jij contact hebt opgenomen met ons.’

Welke ontwikkelingen heb je de laatste jaren gezien in de mediasector als het gaat om sociale en psychologische veiligheid op de werkvloer?

‘Sinds het rapport-Van Rijn is er op veel redacties aandacht voor grensoverschrijdend gedrag. Er zijn gedragscodes opgesteld, trainingen gegeven en meldprotocollen gemaakt. En op sommige redacties is de toegang tot vertrouwenspersonen ook opengesteld voor zzp’ers.

‘Tegelijkertijd zijn er nog veel mensen die deze veiligheid niet ervaren. Prestatiedruk op redacties speelt daarbij een rol. De cultuur van: we spelen hier Champions League, we hebben geen tijd om het te hebben over ingewikkelde dingen als veiligheid – terwijl we uit onderzoek natuurlijk al lang weten dat mensen juist beter presteren in een psychologisch veilige werkomgeving.

‘Ook concurrentie op redacties maakt het lastig om zaken aan te kaarten, want je wil niet degene zijn die moeilijk doet. Zeker bij jongere werkenden speelt de angst voor negatieve gevolgen als je je uitspreekt. Om die reden blijft iets melden ook voor zzp’ers complex.’

Wat is er volgens jou nog voor nodig om sociale en psychologische veiligheid in de mediasector te vergroten?

‘Allereerst dat bij alle organisaties de basis op orde is: heldere gedragsregels, goede klachtenprocedures. Daarnaast: zorg dat bijdragen aan een veilige werkomgeving een criterium is bij de selectie van leidinggevenden. En: bestuurders en directies moeten zich bewust zijn van hun machtspositie én van hun voorbeeldrol. Op het moment dat iemand op zo’n positie grappen maakt over gedragsregels of klachtenprocedures haal je het hele systeem onderuit dat je hebt opgebouwd als organisatie.’

Tekst: Jolanda van de Beld
Foto: Juri Hiensch

NB. Uit de onlangs door Mores gepresenteerde Monitor sociale veiligheid culturele, creatieve en mediasector blijkt dat 22,9 procent van de werkenden in de sector in de afgelopen twaalf maanden zelf ongewenst gedrag heeft ervaren. Een vergelijkbaar percentage was getuige van dergelijk gedrag richting anderen. Dit percentage ligt hoger dan het landelijk gemiddelde (17,2 procent).

Slechts 71 procent van de ondervraagden zegt zich vrij te voelen om ongewenst gedrag aan te kaarten zonder negatieve gevolgen. Een belangrijke reden om geen melding te doen of steun te zoeken is angst.