Sven Keizer: ‘We zijn een kleine omroep en hebben niet zomaar budget voor juridische procedures’

De lokale omroepen zijn aan het professionaliseren. Dat kan ook onverwachte problemen met zich meebrengen. Sven Keizer, directeur-bestuurder van RTV NOF (Noordoost Friesland), maakte voor het eerst mee dat de omroep een dagvaarding kreeg.

‘Op de redactie van RTV NOF werd anderhalf jaar geleden een brief bezorgd door een gerechtsdeurwaarder. Daarin werd geëist dat we een artikel offline zouden halen of zouden rectificeren’, zegt Sven Keizer. ‘Enkele weken later volgde daadwerkelijk een dagvaarding.’ RTV NOF is de omroep voor de Friese gemeenten Dantumadiel, Noardeast-Fryslân, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De dagvaarding was een primeur: niet eerder werd de omroep voor de rechter gedaagd.

‘Hij eiste een schadevergoeding’

Aanleiding was berichtgeving over een strafzaak met een verdachte die in een van de gemeenten woont. Keizer vertelt dat de journalisten in het rechtbankverslag een woord hadden gebruikt waarover de persoon in kwestie zich kwaad maakte. Keizer: ‘Hij eiste daarvoor ook een schadevergoeding.’ Vanwege de gevoeligheid wil Keizer de term niet herhalen.

De hoofdredacteur besloot het artikel niet offline te halen

De dagvaarding joeg Keizer en de redactie flinke schrik aan. De omroep is een kleine organisatie, waardoor iedereen direct op de hoogte was. En op zijn hoede. Konden ze bij RTV NOF nog wel schrijven over deze zaak? De hoofdredacteur besloot het artikel niet offline te halen, want feitelijk was er niks mis mee, oordeelde hij. Maar Keizer had nog een zorg, want de dagvaarding dwong de omroep zich hoe dan ook te verweren. ‘We zijn een kleine omroep en hebben niet zomaar budget voor juridische procedures. De brief legde daardoor direct druk op de organisatie: hoe gaan we dit betalen?’

Alle vorderingen van de eiser werden afgewezen

Toen Keizer de NVJ belde, begreep hij dat de vereniging in principe alleen individuele journalisten juridische bijstand verleent. Een paar dagen bleek tot Keizers opluchting dat de NVJ de omroep toch zou gaan helpen. ‘Ik ben de NVJ ontzettend dankbaar dat ze dat kosteloos hebben gedaan*. Er viel echt een last van me af toen ik dat hoorde.’ De zaak liep uiteindelijk met een sisser af. De NVJ-jurist ging in verweer namens de omroep, waarop de eiser niet meer reageerde. Tot een zitting kwam het niet. De kantonrechter beoordeelde de zaak op basis van de stukken en stelde RTV NOF in het gelijk: alle vorderingen van de eiser werden afgewezen.

‘Het is echt niet de bedoeling dat we door zo’n brief gaan twijfelen over welke verhalen we brengen’

Welke gevolgen heeft deze gebeurtenis gehad op de werkwijze van de RTV NOF-journalisten? Keizer: ‘We zijn ons werk niet anders gaan doen, want we hadden niks fout gedaan.’ Wel is de redactie nog scherper geworden, elke publicatie moet ‘100 procent goed’ zijn, zegt Keizer. ‘Het is echt niet de bedoeling dat we door zo’n brief gaan twijfelen over welke verhalen we brengen, dan komt onze onafhankelijkheid in het geding.’

‘We zijn ons bewust van onze kwetsbaarheid, maar we leven niet in angst’

Keizer is zich bewuster van het risico dat iemand een journalistieke organisatie juridisch kan lamleggen. Nu was het één persoon en bleef het bij dreigen, maar wat als het de volgende keer een groot bedrijf is dat wil voorkomen dat bepaalde zaken aan het licht komen? Keizer heeft de omroep na dit voorval laten verzekeren voor rechtsbijstand, al realiseert hij zich ook dat de dekking beperkt blijft bij een premie die betaalbaar is voor RTV NOF. ‘We zijn ons bewust van onze kwetsbaarheid, maar we leven niet in angst.’

* De NVJ kon RTV NOF juridisch bijstaan met de Balie Persvrijheid. De Balie biedt gratis rechtshulp bij persvrijheidszaken aan zelfstandigen en kleine omroepen.

Tekst: Jolanda van de Beld