Vrijwel alle hoofdredacties en meerderheid journalisten te maken met juridische druk

Uit onderzoek van PersVeilig, in samenwerking met Ipsos, blijkt ruim de helft (56%) van de journalisten in Nederland juridische druk mee te maken tijdens hun werkzaamheden.

Opvallend is dat vrijwel alle hoofdredacties (94%) aangeven ooit een dreigende brief, mededeling of telefoontje te hebben ontvangen waarin met juridische stappen is gedreigd.

PersVeilig voerde het onderzoek uit onder 471 journalisten en 33 hoofdredacties.

Druk afkomstig van particulieren

Bij de hoofdredacties  kwam in 42 %  van de gevallen de juridische druk van particulieren, bij journalisten is dit 50%.  Bij journalisten komt 25% van de druk vanuit het bedrijfsleven en 8% van de overheid.

De druk bestaat bij journalisten vooral uit dreiging met juridische stappen, rechtszaken of schadeclaims. Ook worden genoemd sommaties, de inschakeling van een advocaat, verzoeken tot verwijdering, aanpassing of tegenhouding van publicaties en klachten bij de Raad voor de Journalistiek.

In de meeste gevallen was er geen sprake van andere vormen van dreiging (61%). Wanneer hiervan wel sprake was, ging het vooral om dreigingen met fysiek geweld (16%) of negatieve publiciteit (16%).

Impact juridische druk

Bijna de helft (48%) ervaart impact op het werkplezier, verder wordt ook het effect op hoe journalisten het werk uitvoeren (34%) benoemd. Ook reputatieschade (21%), gezondheidsproblemen (17%) en financiële schade (15%) komen voor.

Eis is intrekken of rectificatie van publicatie

De eisen die het meest worden genoemd is intrekken publicatie (63% bij journalisten, 81% bij hoofdredacties) of rectificatie (43% bij journalisten, 74% bij hoofdredacties). Bijna de helft (49%) van de journalisten geeft aan de publicatie niet te hebben aangepast. Hoofdredacties geven aan in 61% van de gevallen producties aan te passen of niet te publiceren.

Ervaring met SLAPP

Van de journalisten geeft 7% aan wel eens een SLAPP te hebben meegemaakt. Dertig procent van de hoofdredacties maakte een SLAPP mee.

Genoeg bescherming tegen juridische druk

Twee derde (65%) van de journalisten in loondienst geeft aan dat er voldoende ondersteuning is om als journalist beschermd te zijn tegen juridische druk. Onder freelancers (31%) en journalisten die zowel in loondienst als freelance werken (29%) ligt dit aandeel aanzienlijk lager. Vrijwel alle hoofdredacties geven aan dat zij kunnen terugvallen op interne en/of externe juridische ondersteuning bij het omgaan met juridische druk.

Downloads

• Rapport onderzoek juridische druk

• Factsheet onderzoek juridische druk

Foto: Paul Teixeira